نظارت بر پخش فیلم های خارجی در پلتفرم ها توسط چه کسی انجام می شود؟

در دنیای امروز که به عنوان دوران ارتباطات شناخته می شود، ابزارها و راه های مختلفی برای دسترسی به محتوا های مختلف از کتاب و مقاله تا فیلم و سریال وجود دارد. این ابزارها با چند کلیک و جستجوی کوتاه، به دست هر فردی با هر سن و باوری قرار می گیرند.

این موقعیت ممکن است نظارت والدین بر فرزندان خود را دشوارتر از همیشه کند و از طرفی به کودکان و نوجوانان دسترسی آزاد و بدون محدودیت به آثاری که حتی با رعایت محدودیت های سنی منتشر شده است، ارائه دهد. در این شرایط، پلتفرم های اینترنتی شاید یک گزینه قابل اعتماد برای خانواده ها باشند تا کودکان خود را به آرامش به سرگرمی هایشان بسپارند.

با این حال، اگر به برخی از پلتفرم های پخش محتوا صوتی و تصویری نگاهی بیندازید، به وضوح متوجه خواهید شد که علاوه بر محتوا های مبهم، بسیاری از آثار خارجی نیز با دوبله یا زیرنویس های اختصاصی در این پلتفرم ها قرار دارند.

اما آیا نظارت کافی بر این آثار متنوع در این فضا انجام می شود؟ این سؤال هنوز پاسخی روشن ندارد.

نظارت که همه ادعای آن را داشتند

در آغاز تأسیس سازمان صوت و تصویر فراگیر (ساترا)، دو نهاد، ساترا و سازمان سینمایی ادعای نظارت بر پلتفرم های اینترنتی را داشتند. پیش از تأسیس ساترا، سازمان صدا و سیما مسئولیت پخش مجازی را برعهده داشت.

محمد خزاعی، رئیس سازمان سینمایی، که قصد بازگشت مسئولیت نظارت بر شبکه های نمایش خانگی را به سازمان سینمایی داشت، اظهار کرد که سازمان صدا و سیما به عنوان رسانه ملی وظایف مهمی دارد. او افزود که رسانه ملی نیاز دارد به ایجاد بسترهایی برای توسعه، پویایی و افزایش تعداد مخاطبان خود فکر کند. با بازنگری این تصمیم، مسئولیت پخش مجازی، که از پیش به عهده تلویزیون بود، به سازمان سینمایی باز می گردد.

وی تأکید کرد که مکان نظارتی و شأن وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و سازمان سینمایی باید حفظ شود. اما تجربه سال های گذشته نشان داده است که علاوه بر نارضایتی از سوی سینماگران و صنوف، تناقضات و تنوع در نظارت های کیفی و محتوایی در این حوزه ایجاد شده است.

معاون وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی به پیگیری جدی این وزارتخانه و سازمان سینمایی در مورد پلتفرم ها اشاره کرد و افزود: این یک مطالبه از جامعه سینمایی کشور است و ما در حال انجام مذاکرات با مراکز مرتبط هستیم تا این کار به نهادهای قانونی منتقل شود.

از طرف دیگر، پیمان جبلی در تبادل نظرهای خود درباره ساترا و در محافل دانشگاهی، اظهار کرد که باید به حفظ امنیت فرهنگی جامعه و حریم فرهنگی

 آن پایبند بمانیم. او تأکید کرد که اگر ادعای نظارت وجود دارد، این ادعا تابعی از سلیقه نیست بلکه وظیفه ای است که به موجب قوانین اساسی و تفسیر آنها توسط نهاد های قانونی بر عهده ایم.

در نهایت ساترا به عنوان ناظر انتخاب شد

در پایان، در تاریخ ۲۷ بهمن ماه ۱۴۰۰، حبیب ایل بیگی، معاون نظارت و ارزشیابی سازمان سینمایی در گفتگو با یکی از رسانه ها، دو نکته را مشخص کرد. اول اینکه مجوز صادرشده از سازمان سینمایی برای نمایش اینترنتی فیلم های سینمایی کافی است و نیازی به مجوز جدید از ساترا برای نمایش آنها در پلتفرم ها نیست. این مسئله تاکنون مواردی از بازبینی مجدد فیلم های سینمایی در پلتفرم ها نداشته است.

دوم اینکه بررسی و صدور مجوز برای سریال های خانگی از سوی سازمان سینمایی متوقف شده و تمام این امور به عهده ساترا قرار گرفته است.

این موقعیت عملا به این معنا است که برای اولین بار، سازمان سینمایی ادعای نظارت بر سریال های خانگی را انجام داده است. این در حالی است که در ماه های اخیر، محمد خزاعی، رئیس سازمان سینمایی، چندین بار اهمیت بازگشت اختیار نظارت بر این سریال ها به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی را بیان کرده بود و اظهار داشته بود: ما معتقدیم که نیاز است که کار مربوط به نظارت بر وی اودی ها به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی منتقل شود.

بنابراین، با وقوع این واقعه، می توان به پایان رساند که اختلاف میان وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و سازمان صدا و سیما در خصوص نظارت بر سریال های نمایش خانگی، که منجر به صدور مجوزهای دوگانه شده بود، به پایان رسیده است.

نیاز به نظارت/ هر فرمت دارای مسئولیت خود

در شرایط کنونی، وسایل ارتباط جمعی و به عبارتی "وی اودی ها" مقدار زیادی از محتوای فرهنگی و تفریحی مخاطب را در اختیار دارند و به عبارتی دیگر، فضا هایی ایجاد کرده اند که خانواده ها می توانند به آنها اعتماد کنند. این اعتماد در صورت وجود نظارت نادرست و به عبارتی نقض قوانین در برخی از پلتفرم ها، می تواند به خطر افتد و منجر به تخریب فرهنگ جامعه شود.

در یک نشست اخیر، پیمان جبلی در مورد چرخه نظارت بر محتوای وی اودی ها اظهار نظر کرد و گفت: "باید چرخه بررسی محتوا، صدور مجوز، کنترل و نظارت بر تولید محتوا، اجرایی باشد. امسال با کمک مجلس حکمی در بودجه آماده کرده ایم تا این چرخه کامل شود. اما شورای نگهبان تصمیم گرفت که این حکم را تایید نکند و اظهار کرد که این حکم جنسیت بودجه ای ندارد. ما سپس این حکم را دوباره به مجلس ارائه دادیم تا جنسیت آن را بودجه ای کنیم. اما با انتقادات دوستان در مجلس مواجه شدیم که زمانی که شورای نگهبان حکم را نپذیرفت، نمی توانید کاری انجام دهید. ما تصمیم گرفتیم این نقص را برطرف کنیم تا مشکل حل شود. دقت کنید که ما از یک سو می گوییم قوانین وجود ندارد و باید شبانه روز به آنها کار کنیم تا قوانین تکمیل شوند. اما وقتی که قوانین به مجلس می آید، اشکال و ایراد می یابد."

در همین حال، هر فرمت محتوایی که در شبکه نمایش خانگی ارائه می شود، یک مسئولیت خاص دارد. سریال ها نیاز به مجوز ساترا دارند و فیلم های سینمایی نیز باید با مجوز سازمان سینمایی آنلاین پخش شوند. اما یک قالب مهم که برای نفوذ فرهنگی مردم از اهمیت ویژه ای برخوردار است، مسئول مشخصی ندارد. پخش و نمایش آثار خارجی، بعضاً با دوبله های اختصاصی در پلتفرم های مختلف، نیازمند نظارت است و این مسئله به تقویت نظارت بر آنها اهمیت می دهد.

بر اساس شنیده هایی از مسئولین سازمان سینمایی، نظارت بر آثار خارجی در وی اودی ها به عهده ساترا است و این سازمان در حال مذاکره برای به دست آوردن این وظیفه است. بدون توجه به این که کدام نهاد وظیفه نظارت بر این محتوا را دارد، وجود نظارت بر آن امری ضروری است.

منبع